Có những chuyến đi mang theo hành lý, nhưng cũng có những chuyến đi mang nặng cả một tấm lòng. Nửa đêm, tôi chợt thức giấc. Căn phòng im lặng, giấc ngủ không còn trở lại. Tôi cầm điện thoại lướt xem những tin tức trên mạng, rồi vô tình bắt gặp bài viết của MC – nhà báo Trần Quốc Bảo từ Mỹ, ghi lại những dòng nhật ký trong ngày đầu tiên rời Hoa Kỳ để trở về thăm quê nhà Việt Nam. Tôi dừng lại, đọc từng đoạn, rồi đọc lại từ đầu.
Ôi! Một trái tim HIẾU – NGHĨA!
Tôi thật sự xúc động khi đọc những dòng Bảo kể về phút giây xin phép mẹ để được đi xa vài ngày. Một câu nói tưởng chừng rất bình thường: “Con sắp sửa đi xa mẹ ơi, cho con đi chơi vài ngày nha.” Nhưng phía sau câu nói ấy là cả một trời thương yêu, là sự bịn rịn của một người con đã sáu năm gần như gác lại mọi công việc, mọi cuộc vui, mọi chuyến đi để ở bên cạnh chăm sóc mẹ khi tuổi già sức yếu.

Tôi đọc đến đoạn Bảo kể rằng bình thường, mỗi khi xin phép đi xa, mẹ thường không bằng lòng. Mẹ vẫn muốn con ở nhà bên cạnh mình. Câu nói của mẹ: “Anh về thì về, con vẫn phải ở nhà với mẹ”, nghe qua thật giản dị, nhưng sao mà thương đến thế!
Ở tuổi làm mẹ, dù con đã trưởng thành, đã có cuộc sống riêng, đã đi qua bao nhiêu năm tháng, trong mắt mẹ, con vẫn là đứa trẻ cần được ở gần. Mẹ không cần con mang về bao nhiêu tiền bạc, cũng chẳng cần những món quà đắt giá. Có khi điều mẹ mong mỏi nhất chỉ là mở mắt ra, nhìn thấy con vẫn ở đó.
Và người con ấy hiểu điều đó hơn ai hết.
Lần này, mẹ bất ngờ mỉm cười, đồng ý cho con đi, nhưng vẫn dặn phải chờ anh Huy từ Houston trở về để cùng Đức chăm sóc mẹ. Một lời đồng ý có điều kiện, nhưng trong đó chứa đựng biết bao tình thương của người mẹ. Tôi hình dung giây phút ấy, Bảo vui mừng như một đứa trẻ vừa được mẹ cho phép đi chơi sau nhiều ngày chờ đợi. Đọc đến đây, tôi bỗng thấy lòng mình chùng xuống.
Ôi, dù đã lớn đến đâu, dù ngoài xã hội có là một MC, một nhà báo, một người được nhiều người biết đến, nhưng khi đứng trước mẹ, Bảo vẫn chỉ là một đứa con đang năn nỉ xin mẹ cho mình đi xa vài ngày. Có những người đi xa để tìm kiếm niềm vui, nhưng cũng có những người phải xin phép mẹ mới dám bước ra khỏi nhà. Bởi họ hiểu rằng, phía sau cánh cửa ấy không chỉ là mái ấm, mà còn có một người mẹ đang chờ con trở về.

Bảo nhớ nụ cười của mẹ, nhớ lời mẹ dặn, nhớ cái giây phút mình năn nỉ: “Mẹ cho con đi vài ngày nha…” Tôi nghĩ, có lẽ trong cuộc đời mỗi chúng ta, không có cuộc chia tay nào khiến lòng người lưu luyến bằng lúc rời xa mẹ già. Bởi ta biết rằng thời gian không chờ đợi ai, tuổi mẹ mỗi ngày một cao, sức khỏe mỗi ngày một yếu. Những ngày còn được ở bên mẹ, được nghe mẹ nói, được mẹ trách yêu, được nhìn thấy mẹ cười, tất cả đều là những món quà vô giá mà không tiền bạc nào mua được.
Nhưng điều khiến tôi thương Bảo không chỉ dừng lại ở tình mẫu tử.
Bởi chuyến trở về Việt Nam lần này, Bảo còn mang theo một trách nhiệm khác, một tấm lòng khác. Đó là những cuộc gặp gỡ bạn bè, những người thân quen trong giới nghệ sĩ, những hoàn cảnh đang gặp khó khăn ở quê nhà. Những món quà, những khoản đóng góp, những lời nhắn gửi yêu thương từ bạn bè nơi xứ người đã được trao vào tay Bảo, nhờ chuyển đến những người đang cần sự sẻ chia.

Đã có mẹ già đau bệnh ở nhà, đã có những tháng năm phải hy sinh công việc riêng để chăm sóc mẹ, vậy mà khi nghĩ đến quê nhà, Bảo vẫn không quên những người bạn nghệ sĩ đang khó khăn. Bảo không chỉ nghĩ đến niềm vui của riêng mình, mà còn nghĩ đến niềm vui của người khác. Một nửa trái tim hướng về mẹ. Một nửa trái tim hướng về những nghĩa tình nơi quê nhà.
Đó chính là điều làm tôi cảm phục.
HIẾU là biết thương người đã sinh thành, dưỡng dục mình. NGHĨA là biết trân trọng những người đã cùng mình đi qua cuộc đời, biết đau trước nỗi đau của người khác và biết đưa tay ra khi người ta cần một bàn tay. Có người sống cả đời chỉ biết vun vén cho riêng mình. Có người khi thành đạt mới nhớ đến bạn bè. Nhưng cũng có những người, dù cuộc sống còn bao nhiêu bộn bề, vẫn không quên một lời hứa, một cuộc hẹn, một người bạn cũ đang cần được thăm hỏi.
Tôi nghĩ, Bảo thuộc về những người như thế. Tôi không biết phải dùng lời nào để diễn tả hết sự xúc động của mình khi đọc những dòng nhật ký ấy. Tôi chỉ thấy thương Bảo vô cùng. Thương một người con phải xa mẹ trong lúc mẹ đang đau bệnh; thương một người đàn ông đã có tuổi, vẫn phải lo toan bao nhiêu trách nhiệm; và càng thương hơn một trái tim đã mấy mươi năm vẫn giữ trọn hai chữ HIẾU – NGHĨA.
Có một điều tôi muốn nói với Bảo: Bảo ơi! Chuyến đi này, tôi mong Bảo hãy giữ gìn sức khỏe. Hãy hoàn thành những điều mình mong muốn, gặp lại những người thương quý, trao tận tay những món quà nghĩa tình mà bạn bè đã gửi gắm. Nhưng trên hết, hãy luôn nhớ rằng ở Garden Grove có một người mẹ đang chờ con trở về.
Những người bạn nghệ sĩ ở quê nhà có thể chờ thêm một ngày, một tuần, một tháng. Những cuộc gặp gỡ có thể sắp xếp lại. Nhưng với mẹ, thời gian quý giá hơn tất cả. Mỗi ngày còn được nghe tiếng mẹ, nhìn thấy mẹ, được mẹ gọi tên mình, đó là một hạnh phúc mà không phải ai cũng còn có được.

Tôi tin rằng, mẹ cũng hiểu tấm lòng của con. Mẹ cho con đi không phải vì mẹ không cần con ở bên, mà có lẽ mẹ cũng muốn con được thực hiện những điều con còn nặng lòng với quê hương và bạn bè. Và tôi mong rằng, sau chuyến đi này, Bảo sẽ trở về nhà, lại được ngồi bên mẹ, lại được nghe mẹ nói những câu quen thuộc, lại được nhìn thấy nụ cười của mẹ.
Bởi cuối cùng, sau tất cả những chuyến đi, con người ta vẫn cần một nơi để trở về. Đêm nay, đọc xong bài viết của Bảo, tôi vẫn còn suy nghĩ mãi.
Tôi đã đi qua 90 năm cuộc đời, đã chứng kiến biết bao cảnh đời, biết bao cuộc hợp tan, đã hiểu rằng tiền bạc có thể làm nên nhiều thứ, danh vọng có thể khiến người ta được biết đến, nhưng không có thứ gì thay thế được tình mẫu tử và nghĩa tình con người.
Tuổi đời càng cao, tôi càng nhận ra một điều: Người ta có thể nghèo tiền bạc, nghèo vật chất, nhưng xin đừng để nghèo tình thương và cạn nghĩa với nhau. Bởi khi nhắm mắt xuôi tay, những gì ta mang theo không phải là bao nhiêu tiền của đã kiếm được, bao nhiêu danh tiếng đã có, mà chính là những gì ta đã trao đi trong cuộc đời này.
Một chút thương yêu dành cho mẹ. Một chút sẻ chia dành cho người khó khăn. Một chút chân tình dành cho bạn bè. Và một tấm lòng không quay lưng trước những người từng gắn bó với mình. Bảo ơi! Tôi xin được gọi đó là một trái tim đẹp. Một trái tim đã mấy mươi năm không ngừng đập theo nhịp HIẾU – NGHĨA.
Thương mẹ mà không quên người. Nhớ quê hương mà không quên bạn cũ. Đi xa mà lòng vẫn hướng về mái nhà. Và dù cuộc đời có đưa mình đến phương trời nào, vẫn giữ nguyên vẹn một tấm lòng dành cho những người thân yêu. Đó không chỉ là câu chuyện của một chuyến trở về.
Đó còn là bài học về cách làm người. Sống ở đời, có thể không giàu sang, không danh vọng, nhưng xin hãy sống sao cho trọn chữ HIẾU với mẹ cha và vẹn chữ NGHĨA với cuộc đời. Tôi thật lòng cảm phục và thương Bảo vô cùng!
Sài gòn đêm khuya, 20 - 11 - 2026
