Mỗi mùa thu hoạch, nông sản Việt lại đối diện nghịch lý quen thuộc: được mùa nhưng mất giá. Xoài, mít, chuối, sầu riêng hay nhiều loại trái cây khác có thể rơi vào cảnh ùn ứ chỉ vì không được bảo quản và chế biến kịp thời. Với nhiều người, đó là câu chuyện của thị trường. Nhưng với Lê Quang Long – Giám đốc Công ty Milotech đó là bài toán công nghệ mà người Việt hoàn toàn có thể tự tìm lời giải.
"Muốn nông sản Việt có giá trị cao hơn thì không thể chỉ bán nguyên liệu thô. Chúng ta phải chế biến sâu, kéo dài thời gian bảo quản và tạo ra những sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường quốc tế", anh chia sẻ. Chính suy nghĩ ấy đã trở thành động lực để một kỹ sư từng có công việc ổn định quyết định bước vào con đường khởi nghiệp đầy thử thách.
Khởi nghiệp từ niềm tin vào trí tuệ người Việt
Lê Quang Long tốt nghiệp ngành Kỹ thuật tại Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và là một trong năm sinh viên xuất sắc được tuyển thẳng sang Nhật Bản đào tạo chuyên sâu. Quãng thời gian học tập và làm việc tại quốc gia nổi tiếng về công nghệ đã giúp anh tích lũy nền tảng chuyên môn, đồng thời hình thành tư duy nghiên cứu, quản trị và phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế. Trở về Việt Nam, Long đảm nhiệm vị trí Trưởng phòng Kỹ thuật tại một doanh nghiệp Nhật Bản. Công việc ổn định cùng mức thu nhập đáng mơ ước không đủ để giữ chân anh khi trong lòng luôn tồn tại một câu hỏi: Vì sao doanh nghiệp Việt vẫn phụ thuộc vào máy móc nhập khẩu trong khi kỹ sư Việt hoàn toàn có khả năng chế tạo những thiết bị phù hợp với nhu cầu trong nước?
Năm 2013, anh quyết định thành lập Milotech. Đó là giai đoạn gần như mọi thứ đều bắt đầu từ con số không. Thiếu vốn, chưa có nhà xưởng, chưa có đội ngũ kỹ sư, anh vừa nghiên cứu sản phẩm, vừa trực tiếp đi tìm khách hàng. Có đơn hàng, anh tự thiết kế rồi mang bản vẽ đi thuê gia công. Toàn bộ lợi nhuận tiếp tục được đầu tư vào nghiên cứu thay vì mở rộng kinh doanh.
Phải mất gần năm năm kiên trì tích lũy, Milotech mới xây dựng được xưởng sản xuất đầu tiên với vỏn vẹn hai nhân công. Chính từ nền móng khiêm tốn ấy, doanh nghiệp từng bước phát triển thành thương hiệu công nghệ Việt trong lĩnh vực chế biến nông sản.
Không bán thiết bị, bán giải pháp
Sau hơn 13 năm, Milotech sở hữu đội ngũ khoảng 30 kỹ sư cùng trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyên thiết kế các hệ thống phục vụ ngành chế biến nông sản, thực phẩm, thủy hải sản và yến sào. Theo Lê Quang Long: Giá trị lớn nhất mà doanh nghiệp mang đến không nằm ở chiếc máy. Khách hàng không chỉ cần mua thiết bị. Điều họ cần là một giải pháp hoàn chỉnh để vận hành hiệu quả hơn.
Vì vậy, Milotech đồng hành cùng doanh nghiệp từ khảo sát nhu cầu, thiết kế dây chuyền, chuyển giao công nghệ, đào tạo vận hành đến hỗ trợ kỹ thuật trong suốt quá trình sản xuất.
Tư duy ấy giúp Milotech từng bước tạo dựng vị thế trên thị trường. Đến nay, thiết bị của công ty đã có mặt tại Nhật Bản, Malaysia, Campuchia, Đài Loan, Thái Lan cùng nhiều thị trường khác. Hơn 700 doanh nghiệp đang sử dụng hệ thống máy móc của Milotech, trong khi lĩnh vực thiết bị ngành yến ghi nhận khoảng 700.000 khách hàng giao dịch thường xuyên.
Theo Lê Quang Long người đứng đầu Milotech, tương lai của ngành chế biến thực phẩm không chỉ nằm ở những dây chuyền hiện đại mà còn ở khả năng quản trị bằng dữ liệu.
Các hệ thống do doanh nghiệp phát triển được tích hợp theo hướng tự động hóa và ứng dụng IoT, kết nối toàn bộ quy trình từ tiếp nhận nguyên liệu, chế biến, tiệt trùng, sấy khô đến đóng gói trên cùng một nền tảng. "Khi doanh nghiệp biết rõ nguyên liệu đến từ đâu, được sản xuất lúc nào, tỷ lệ hao hụt ra sao và lô hàng đang lưu thông ở đâu, họ sẽ quản trị hiệu quả hơn và đáp ứng tốt hơn những tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế."
Với anh, truy xuất nguồn gốc và minh bạch dữ liệu sẽ trở thành điều kiện bắt buộc nếu nông sản Việt muốn gia tăng sức cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khát vọng đưa công nghệ Việt ra thế giới
Đối với Lê Quang Long, Milotech chưa bao giờ chỉ hướng đến mục tiêu bán được nhiều máy móc hơn. Điều anh và cộng sự theo đuổi là xây dựng một doanh nghiệp công nghệ Việt đủ năng lực cạnh tranh quốc tế, từng bước đưa Milotech trở thành một trong ba thương hiệu hàng đầu Việt Nam về xuất khẩu máy móc chế biến nông sản.
Song song với đó là phát triển mạng lưới phân phối trên cả nước để doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận công nghệ hiện đại với chi phí hợp lý, góp phần nâng cao giá trị nông sản Việt ngay từ khâu chế biến.
Giữa thị trường cạnh tranh khốc liệt, Lê Quang Long vẫn kiên định với con đường đã chọn: lấy nghiên cứu làm nền tảng, lấy chất lượng làm cam kết và lấy sự minh bạch làm giá trị cốt lõi. Có lẽ cũng vì thế, triết lý mà anh luôn nhắc đến đã trở thành kim chỉ nam cho Milotech:"Niềm tin của khách hàng bắt đầu từ chất lượng, nhưng được duy trì bằng sự minh bạch."
Hành trình của Lê Quang Long không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp của một kỹ sư. Đó còn là hành trình của một người tin rằng, khi người Việt làm chủ công nghệ, nông sản Việt sẽ có thêm cơ hội chinh phục những thị trường khó tính nhất trên thế giới.
Phạm Lữ
