Từ một kỹ sư trẻ từng được tuyển thẳng sang Nhật Bản đào tạo, Lê Quang Long đã từ bỏ con đường ổn định để khởi nghiệp với hai bàn tay trắng. Hơn một thập kỷ bền bỉ nghiên cứu, chế tạo và hoàn thiện công nghệ, anh xây dựng Milotech trở thành thương hiệu Việt xuất khẩu máy móc sang nhiều quốc gia, đồng thời mang trong mình khát vọng lớn hơn: giúp nông sản Việt gia tăng giá trị bằng chính trí tuệ và công nghệ do người Việt làm chủ.

    Giữa không gian nhộn nhịp của Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Sài Gòn (SECC), nơi hàng trăm gian hàng trong và ngoài nước cùng giới thiệu những công nghệ mới nhất dành cho ngành chế biến nông sản, gian hàng của Milotech luôn thu hút đông đảo khách tham quan. Người đàn ông liên tục trao đổi với các doanh nghiệp, từ tư vấn công nghệ đến giải đáp những bài toán sản xuất, chính là Lê Quang Long – Giám đốc Công ty Milotech.

    Ít ai biết rằng, phía sau hình ảnh của một doanh nhân công nghệ hôm nay là hành trình hơn mười năm đầy thử thách của một kỹ sư luôn tin rằng công nghệ Việt hoàn toàn có thể chinh phục thế giới.

    Lê Quang Long tốt nghiệp ngành Kỹ thuật tại Trường Đại học Bách khoa TP.HCM. Ngay sau khi ra trường, anh là một trong năm sinh viên xuất sắc được tuyển thẳng sang Nhật Bản đào tạo chuyên sâu. Những năm tháng học tập và làm việc tại đất nước nổi tiếng về kỹ thuật chính xác đã mang đến cho anh không chỉ kiến thức mà còn cả tư duy về quản trị, nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

    Trở về Việt Nam, Long làm việc cho một doanh nghiệp Nhật Bản với vị trí Trưởng phòng Kỹ thuật. Công việc ổn định, thu nhập tốt nhưng anh luôn đau đáu một suy nghĩ: Tại sao Việt Nam vẫn phải phụ thuộc vào máy móc nhập khẩu trong khi người Việt hoàn toàn đủ năng lực chế tạo những thiết bị phù hợp với chính thị trường trong nước? Thế là năm 2013, anh quyết định khởi nghiệp.

    Những ngày đầu vô cùng gian nan. Vốn ít, chưa có nhà xưởng, chưa có đội ngũ kỹ sư. Anh vừa tự nghiên cứu sản phẩm, vừa trực tiếp đi tìm khách hàng. Có đơn hàng mới mang bản thiết kế đến thuê đơn vị khác gia công. Bao nhiêu lợi nhuận đều tiếp tục được đầu tư trở lại cho nghiên cứu và phát triển. Phải mất gần 5 năm tích lũy, Long mới đủ điều kiện mở xưởng sản xuất đầu tiên với chỉ hai nhân công. Nhưng chính từ xưởng nhỏ ấy, một hành trình lớn đã bắt đầu.

    Đến nay, sau hơn 13 năm phát triển, Milotech sở hữu đội ngũ khoảng 30 kỹ sư cùng phòng nghiên cứu và phát triển (R&D) riêng, liên tục cho ra đời các giải pháp phục vụ ngành chế biến nông sản, thủy hải sản, thực phẩm và yến sào.

    Theo Lê Quang Long, điều Milotech muốn tạo ra không đơn thuần là những chiếc máy. "Doanh nghiệp ngày nay không chỉ cần mua một thiết bị. Điều họ cần là một giải pháp hoàn chỉnh để sản xuất hiệu quả hơn. Vì vậy chúng tôi đồng hành cùng khách hàng từ khảo sát, thiết kế dây chuyền, chuyển giao công nghệ, đào tạo vận hành cho đến hỗ trợ trong suốt quá trình sản xuất." Chính tư duy ấy đã giúp Milotech từng bước tạo dấu ấn trên thị trường.

    Hiện thương hiệu Milotech đã xuất khẩu thiết bị sang Nhật Bản, Malaysia, Campuchia, Đài Loan, Thái Lan… cùng nhiều thị trường khác. Hơn 700 doanh nghiệp đang sử dụng hệ thống máy móc của Milotech, trong khi lĩnh vực thiết bị ngành yến ghi nhận khoảng 700.000 khách hàng giao dịch thường xuyên.

    Đằng sau những con số ấy là một triết lý phát triển rất rõ ràng của người sáng lập. Theo anh, tương lai của ngành chế biến không chỉ nằm ở máy móc hiện đại mà còn ở dữ liệu, vì các dây chuyền Milotech được phát triển theo hướng tự động hóa và ứng dụng công nghệ IoT, giúp toàn bộ quá trình từ nguyên liệu đầu vào, chế biến, tiệt trùng, sấy khô đến đóng gói đều được kết nối trên cùng một hệ thống.

    Với anh dữ liệu phải được kết nối xuyên suốt. Khi doanh nghiệp biết chính xác nguyên liệu đến từ đâu, sản xuất khi nào, tỷ lệ hao hụt bao nhiêu, lô hàng nào đang lưu thông ở đâu thì họ không chỉ quản trị tốt hơn mà còn đáp ứng được những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.". Đó cũng là lý do Long đặc biệt quan tâm đến bài toán truy xuất nguồn gốc và minh bạch hóa quy trình sản xuất, yếu tố đang trở thành "tấm hộ chiếu" cho nông sản Việt bước vào các thị trường khó tính.

    Trở lại thực tế, điều khiến Lê Quang Long trăn trở nhất vẫn là câu chuyện quen thuộc của nền nông nghiệp Việt Nam: được mùa nhưng mất giá. Vì sau mỗi mùa thu hoạch, hàng nghìn tấn xoài, chuối, mít hay sầu riêng… có nguy cơ giảm giá mạnh chỉ vì không thể bảo quản lâu. Thay vì chỉ bán nông sản tươi với giá thấp, doanh nghiệp hoàn toàn có thể đầu tư công nghệ chế biến để tạo ra các sản phẩm sấy dẻo, sấy khô hoặc ứng dụng công nghệ hấp tiệt trùng nhằm kéo dài thời gian bảo quản, gia tăng giá trị và mở rộng cơ hội xuất khẩu. Đó cũng chính là lý do Milotech ra đời.

    Khát vọng của Lê Quang Long không dừng ở việc bán máy móc. Mục tiêu mà anh cùng cộng sự đặt ra là đưa Milotech trở thành một trong ba doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam về xuất khẩu máy móc chế biến nông sản mang thương hiệu Việt. Anh mong muốn xây dựng hệ thống nhà phân phối phủ khắp các tỉnh, thành để doanh nghiệp trong nước dễ dàng tiếp cận công nghệ hiện đại với chi phí hợp lý, đồng thời chứng minh rằng người Việt hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

    Giữa vô vàn thương hiệu công nghệ đang cạnh tranh trên thị trường, Lê Quang Long vẫn chọn cách đi chậm nhưng chắc: lấy nghiên cứu làm nền tảng, lấy chất lượng làm cam kết và lấy sự minh bạch làm giá trị cốt lõi. Có lẽ cũng vì thế mà câu nói anh tâm đắc nhất đã trở thành triết lý phát triển của Milotech: "Niềm tin của khách hàng bắt đầu từ chất lượng, nhưng được duy trì bằng sự minh bạch."

    Đó không chỉ là triết lý kinh doanh, mà còn là hành trình của một kỹ sư trẻ dám nghĩ, dám làm, kiên trì theo đuổi khát vọng đưa công nghệ Việt đồng hành cùng nông sản Việt trên con đường chinh phục thị trường quốc tế.

    Nghệ sĩ và doanh nhân đến tham quan nhà máy Milotech

    Sản phẩm từ thương hiệu Milotech

    Phạm Lữ